Human

 

(कविता)

मानिस

--सरण राई

आदर्शको आकाशमुनी

आफ्नै आफ्नै आस्था र विश्वासको धरातलमा

बिबिन्न स्वार्थका छाताहरू ओढेर

मानिस अथाह मानिसको भेलमा बगिरहेको छ

मानिस अथाह मानिसको मेलामा हराईरहेको छ

रेशमको किराझें

मानिस आफ्नै स्वार्थको कोकिनमा कैदी भएको छ |

आदर्श र यथार्थको दुई समानान्तर रेखाहरु बीच

घडीको पेन्डुलमझैं मानिस

कहिले आदर्शको रेखामा उभिएर सम्भाषण गरिरहेको हुन्छ

कहिले यथार्थको धरातलमा उभिएर

स्वार्थको बिगुल बजाई रहेको हुन्छ

मानिस कति आदर्श र कति यथार्थको समीश्रण हो

मानिस कति प्रकाश र छायाको रङ्गीन चीत्र हो

मानिस कति फूल हो

मानिस कति पात हो

मानिस कति काडा हो | अनि

आदर्शको पारसले छुँदा मानिस कति सुन हुन्छ

स्वार्थ-सिध्दिको अग्नि-कुण्डमा पोल्दा

मानिस कति डरलाग्दो फलामे हतियार हुन सक्छ

प्रेमको मायालु रापमा पग्लिएर

हिउँझैँ कति शितल हुन सक्छ मानिस |

मानिस अनन्त रहस्य

जीवन असीम कौतुक भइदिनाले

भोग्न रहर लाग्दो हुन्छ

जति भोगे पनि जीवनमा

नौलो आस्वादन प्राप्त भइरहेको हुन्छ

जीवन रुचिकर प्रिय हुन्छ

जीवनको पुर्ण स्वाद थाहा पाउन

हजार ययातिको जीवन पनि अपर्याप्त हुन्छ |

सिध्दी, मोक्ष , मुक्ति

मानब मनको दिब्य आकाङ्क्षा

पन्छिझें उन्मुक्त आदर्शको आकाशमा

उड्न चाहन्छ मानिस

शान्तिमय शीतल अनन्तमा

विचरण गर्न चाहन्छ मानिस |

पराप्ति, उपलब्धि

सफलताको सांग्लोले बाधिएको मानिस

प्रकृतिसंग सिगौरी खेल्दै

प्रकृतिलाई परास्त गर्ने बिजेताको सपना देख्छ

जति अघि बदन चाहन्छ

भौतिक प्रगतिको प्रतेक लहरसित

उपलब्धिको डुंगा चढेको मानिस

आफ्नै अन्तर्मनको किनारादेखी टाडा गईरहेको हुन्छ |

प्रेम, माया, मोह

जीवनको सर्बोच्च स्थिति

मानिस प्रेम सागरमा पौडी खेल्न चाहन्छ

स्वच्छंद अतुलनीय गहिराइमा डुबेर

जीवन अनुभब गर्न चाहन्छ

बिलाउदै पानीको थोपाझैं

उत्कर्ष , समर्पण, बिलयमा जिउन चाहन्छ

त्यागमा सन्तुस्टी छ

प्राप्तिमा सन्तुस्टी छ

कति त्याग र कति प्राप्तिको जोड हो मानिस

कति सुख र कति दु:खको मेल हो मानिस

मानिस कति प्रेम हो

मानिस कति घृणा हो

मानिस कति संगघर्ष हो | अनि

मायाले थपथपापउदा मानिस कति मानिस हुन्छ

मोहको जालमा फस्दा

मानिस कति जनावर हुन सक्छ

पेटको रापिलो भट्टीमा परेर

माकुराझें कति स्वार्थि हुन सक्छ मानिस |

भोक शाश्वत यथार्थ

तृप्ति मनोहर आवस्यकता भइदिनाले

मानिस कर्मबिर भइरहेको हुन्छ

अतृप्त जिब्रोझें पुर्ण तृप्तिको खोजीमा

दिन रात रात दिन भौतारिरहेको हुन्छ

पुर्ण तृप्तिको बिन्दुमा पुग्न

हजार संसारको सम्पति पनि अपर्याप्त हुन्छ |

सत्य , न्याय, शान्ति

उच्च आराध्य सौन्दर्य

ब्रमाण्ड बिजेता बन्न चाहने मानिस

आफ्नै मूल थलो प्रिथ्बीलाई छेप्यास्रहरुले भरेर

अन्तरिक्छेमा शासन गर्न चाहन्छ

बिनाश महाविनाशको सृष्टि गरेर

अमर बन्न चाहन्छ मानिस

बारुदमाथि बसेर

आगो खेलाइरहेछ मानिस

मृतु थुपारेर जीवनको गीत गाउरहेछ मानिस | अनि

सस्र, शक्ति, सन्तुलन

मानिसको प्रतेक 'अहम्'सित

सृस्टिभन्दा देरै टाडा

लयहीन प्रलयको निमन्त्रणा गरिरहेछ मानिस

प्रलयको प्रतिक्छा गर्नु

बारुदमाथि बसेर आगो खेलाउनु

मतिभ्रम भएको मानिस

आफ्नै भविष्यको सुन्दरताबाट टाडा भइरहेको छ |

आदर्शको झरीमा नरुझ्न

स्वार्थको रङ्गीन छाताहरू ओढेर मानिस

कति समयसम्म स्वार्थको कोकिनमा कैदी भएर बस्न सक्छ ?

साभार

मधुपर्क २०४७,असोज (वर्ष २३, अङ्गक ५ पुर्र्णाङ्क २५६ )

मेरो अरु रचनाहरु हेर्न -- http://saranr.blogspot.com/

 

 

Human

 

(By: Saran Rai)

 

Beneath the sky of ideals,

Standing on their own grounds of beliefs and faith,

Covered with umbrellas of various selfish desires,

Humans flow with the endless stream of humanity,

Humans dissolve in the infinite crowd of people.

Like silkworms,

Humans have become prisoners of their own selfish cocoons.

Between the parallel lines of idealism and reality,

Like the pendulum of a clock,

Sometimes standing on the line of ideals, they deliver discourses;

Sometimes on the ground of reality,

They sound the bugle of selfishness.

How much of a blend of ideals and reality is a human?

How much light and shadow create the colorful painting of a human?

How much of a flower is a human?

How much of a leaf?

How much of a thorn?

And,

When touched by the philosopher's stone of ideals,

How much gold does a human become?

When burned in the furnace of selfish desires,

How much of a terrifying iron weapon can a human turn into?

Melted in the gentle warmth of love,

How cool like snow can a human become?

A human is an eternal mystery;

Life is an infinite marvel,

So enticing to experience.

No matter how much is lived,

Life keeps offering new flavors.

Life remains lovable and dear.

To taste the fullness of life,

Even a thousand lives of Yayati fall short.

Achievement, salvation, liberation—

The divine aspirations of the human mind.

Like a free bird,

Humans wish to fly in the boundless sky of ideals,

To wander in the serene, soothing infinity.

Yet bound by the chains of success and accomplishment,

Humans play games with nature,

Dreaming of conquering it as victors.

The further they move with every wave of material progress,

The farther they drift from the shores of their own inner self.

Love, affection, attachment—

The ultimate states of life.

Humans wish to swim in the ocean of love,

To dive into the unparalleled depths of freedom

And experience life.

Dissolving like drops of water,

They wish to live in excellence, surrender, and unification.

There is satisfaction in sacrifice,

There is satisfaction in attainment.

How much of a blend of sacrifice and achievement is a human?

How much joy and sorrow combine to make a human?

How much love,

How much hatred,

How much struggle makes a human?

And,

When gently patted by love,

How human does a human remain?

When ensnared by the web of attachment,

How much of an animal can a human become?

Burned in the furnace of hunger,

Like a spider,

How selfish can a human become?

Hunger is an eternal truth.

Satisfaction is a delightful necessity.

Thus, humans remain karmic beings,

Wandering day and night,

Seeking the point of complete fulfillment.

To reach that ultimate point,

Even the wealth of a thousand worlds is insufficient.

Truth, justice, peace—

The highest adored beauty.

Humans, desiring to conquer the universe,

Have filled their own Earth with weapons,

Aiming to rule the skies.

By creating destruction and devastation,

Humans wish to become immortal.

Sitting on explosives,

They play with fire,

Piling up death while singing the song of life.

And,

Weapons, power, balance—

With every “I” of a human,

Drifting far from creation,

They invite chaotic destruction.

Awaiting annihilation,

Sitting on explosives playing with fire,

A delusional human

Drifts farther away from the beauty of their own future.

To avoid getting drenched in the rain of ideals,

Covered with colorful umbrellas of selfish desires,

How long can a human remain imprisoned in the cocaine of selfishness?

From the archives of Madhupurk, 2047 BS (Year 1990 AD), Ashoj (October)